Σε εντατικοποίηση των υγειονομικών ελέγχων ενόψει της εορτής του Πάσχα προς διασφάλιση της Δημόσιας Υγείας προβαίνει το κράτος με εντολή στις Υγειονομικές Υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων να προβούν όπως οφείλουν σε στοχευμένη ανακατανομή των ελεγκτικών τους πόρων, με κριτήριο την αξιολόγηση επικινδυνότητας κάθε δραστηριότητας».

Ειδικότερα η Εγκύκλιος αναφέρει:

Eνόψει της επικείμενης εορτής του Πάσχα και λαμβανομένης υπόψη της παρατηρούμενης εποχικής έξαρσης δραστηριοτήτων που συνδέονται με την παραγωγή, σφαγή, επεξεργασία, αποθήκευση, διακίνηση και διάθεση τροφίμων, ιδίως ζωικής προέλευσης και λοιπών ευαλλοίωτων προϊόντων, το Υπουργείο Υγείας, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του για τη διασφάλιση της Δημόσιας Υγείας, κρίνει αναγκαία την εντατικοποίηση των υγειονομικών ελέγχων σε όλη την Επικράτεια.

Η πασχαλινή περίοδος χαρακτηρίζεται από αυξημένο υγειονομικό κίνδυνο, λόγω της σημαντικής αύξησης της ζήτησης αμνοεριφίων, αυγών, παραδοσιακών προϊόντων, ετοίμων γευμάτων και της εντατικοποίησης της εμπορικής και μεταφορικής δραστηριότητας. Οι συνθήκες αυτές επιβάλλουν αυξημένη ελεγκτική ετοιμότητα και συστηματική επιτήρηση της αγοράς.

Οι Υγειονομικές Υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων οφείλουν να προβούν σε στοχευμένη ανακατανομή των ελεγκτικών τους πόρων, με κριτήριο την αξιολόγηση επικινδυνότητας κάθε δραστηριότητας.

Στο πλαίσιο αυτό, οι υγειονομικοί έλεγχοι κατά την πασχαλινή περίοδο πρέπει να κατευθυνθούν κατά προτεραιότητα σε επιχειρήσεις και δραστηριότητες υγειονομικού ενδιαφέροντος, σύμφωνα με το επίπεδο δυνητικής επίπτωσης στη Δημόσια Υγεία.

Α. Ιδιαίτερα οι υγειονομικοί έλεγχοι πρέπει να επικεντρωθούν:

 Στα ζαχαροπλαστεία, στα αρτοποιεία και στις παραγωγικές μονάδες στις οποίες γίνεται επεξεργασία πολλών και σύνθετων προϊόντων με υλικά ιδιαιτέρως ευαλλοίωτα όπως αβγά, γάλα, βούτυρο κ.λπ.

 Στις υπεραγορές τροφίμων.

 Στις επιχειρήσεις αποθήκευσης και διανομής τροφίμων και ποτών, οι οποίες λόγω των ημερών δέχονται μεγάλες ποσότητες τροφίμων προς αποθήκευση.

 Στις επιχειρήσεις μαζικής εστίασης, παρασκευής γευμάτων και διάθεσης αυτών είτε εντός των εν λόγω χώρων, είτε εκτός αυτών των χώρων (με διανομή ή απευθείας διάθεση στον καταναλωτή).

 Στα κρεοπωλεία.

 Στις πτηνοκτηνοτροφικές μονάδες προκειμένου να μην δημιουργηθούν προβλήματα υγειονομικού χαρακτήρα στο περιβάλλον και στον καταναλωτή, από την τυχόν ανεξέλεγκτη διακίνηση και διάθεση σφάγιων ζώων.

 Στις μονάδες παραγωγής αβγών.

 Στα εργαστήρια παρασκευής γευμάτων (catering).

 Στα πρατήρια ζαχαροπλαστικής-άρτου και σε συναφείς επιχειρήσεις λιανικής διάθεσης ευαλλοίωτων προιόντων.

 Στα ιχθυοπωλεία.

 Στις κάβες.

 Στους αυτόματους πωλητές τροφίμων και ποτών.

 Στους χώρους εστίασης εντός των νοσηλευτικών ιδρυμάτων, των μονάδων φροντίδας ηλικιωμένων.

 Στους χώρους παρασκευής και διανομής γευμάτων σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες (κοινωνικά συσσίτια, δομές κ.λπ.).

 Στις υπαίθριες αγορές, στους εορταστικούς πάγκους και λοιπές προσωρινές εγκαταστάσεις διάθεσης τροφίμων που οργανώνονται προσωρινά λόγω των εορτών (street food, τροχήλατα οχήματα κ.λπ.).

 Στις υπαίθριες – λαϊκές αγορές, στα οχήματα μεταφοράς τροφίμων και ποτών κλπ.

 Στις εγκαταστάσεις των σταθμών υπεραστικών λεωφορείων, τρένων, αεροδρομίων και λιμένων (επιχειρήσεις λιανικής διάθεσης τροφίμων και ποτών , μαζικής εστίασης κ.λπ.).

 Στους χώρους αναψυχής, δημοσίων θεαμάτων (θέατρα, συναυλιακοί χώροι, κέντρα διασκέδασης κ.λπ.).

 Στα ξενοδοχεία και εν γένει σε όλα τα τουριστικά καταλύματα.

Η ελεγκτική δράση πρέπει να είναι συστηματική, τεκμηριωμένη και πλήρως εναρμονισμένη με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο, με στόχο την πρόληψη υγειονομικών παραβάσεων και την αποτροπή περιστατικών τροφιμογενών νοσημάτων κατά την πασχαλινή περίοδο.

Β. Ειδική Επισήμανση λόγω Σαρακοστιανής Περιόδου

Λαμβανομένης υπόψη της διανυόμενης περιόδου της Σαρακοστής, κατά την οποία παρατηρείται σημαντική αύξηση της κατανάλωσης αλιευμάτων και συναφών προϊόντων, επιβάλλεται η εντατικοποίηση των υγειονομικών ελέγχων στα εν λόγω τρόφιμα, ιδίως δε σε οστρακοειδή, μαλακόστρακα και κεφαλόποδα, τα οποία χαρακτηρίζονται ως ιδιαιτέρως ευαλλοίωτα και υψηλού μικροβιολογικού κινδύνου.

Οι Υγειονομικοί Επιθεωρητές, κατά τη διενέργεια ελέγχων σε επιχειρήσεις λιανικής διάθεσης (ιχθυοπωλεία, υπεραγορές τροφίμων, καταστήματα τροφίμων) καθώς και σε υπαίθριες ή λαϊκές αγορές, οφείλουν να επιδεικνύουν αυξημένη επιμέλεια και ελεγκτική αυστηρότητα, με έμφαση στα ακόλουθα:

1. Ιχνηλασιμότητα και επισήμανση

 Τα κατεψυγμένα προϊόντα πρέπει να φέρουν πλήρη και ευκρινή επισήμανση, συμπεριλαμβανομένων των στοιχείων της εγκατάστασης κατάψυξης και των προβλεπόμενων ενδείξεων καταλληλότητας.

 Τα αποψυγμένα προϊόντα οφείλουν να φέρουν σαφή ένδειξη περί αποψύξεως, με αναγραφή της ημερομηνίας αποψύξεως, όπου απαιτείται, και να μην διατίθενται παραπλανητικώς ως νωπά.

2. Οργανοληπτικός έλεγχος

Κατά τον μακροσκοπικό και οργανοληπτικό έλεγχο, αξιολογούνται ιδίως:

 Η οσμή (φυσιολογική θαλάσσια οσμή και ουχί οσμή αμμωνίας ή σήψης).

 Η εξωτερική όψη (γυαλιστερή επιφάνεια, ζωηρός χρωματισμός).

 Η σύσταση της σάρκας (συμπαγής και ελαστική υφή).

 Η κατάσταση των οφθαλμών, όπου υφίστανται (διαυγείς και προεξέχοντες, όχι θαμποί ή βυθισμένοι).

 Στα οστρακοειδή, η ακεραιότητα και το κλείσιμο των κελυφών, καθώς και η υγρασία και προσκόλληση της σάρκας στο κέλυφος.

 Οποιαδήποτε απόκλιση από τα ανωτέρω χαρακτηριστικά τεκμηριώνεται και αξιολογείται ως δυνητικός κίνδυνος για τη Δημόσια Υγεία.

3. Χύδην και μεταποιημένα προϊόντα

Ιδιαίτερος και ενδελεχής έλεγχος διενεργείται σε προϊόντα διατιθέμενα χύδην (ενδεικτικώς: τουρσιά, ταραμάς, ελιές και συναφή σαρακοστιανά είδη), ως προς:

- τις συνθήκες διατήρησης,

- την αποφυγή επιμόλυνσης,

- την ορθή επισήμανση και πληροφόρηση του καταναλωτή.

4. Κονσερβοποιημένα προϊόντα

Στα κονσερβοποιημένα προϊόντα ελέγχεται αυστηρώς η ακεραιότητα της συσκευασίας.

Απαγορεύεται η διάθεση προϊόντων που παρουσιάζουν διογκώσεις, διαρροές, παραμορφώσεις, οξειδώσεις ή ενδείξεις αλλοίωσης του περιεχομένου.

Γ. Εξειδικευμένες Υγειονομικές Υποχρεώσεις και Σύγχρονο Επιχειρηματικό Περιβάλλον

Κατά τη διενέργεια των υγειονομικών ελέγχων ενόψει της εορτής του Πάσχα, απαιτείται ιδιαίτερη και τεκμηριωμένη ελεγκτική προσήλωση στα ακόλουθα κρίσιμα σημεία συμμόρφωσης:

α) Ατομική υγιεινή προσωπικού

Ελέγχεται αυστηρώς:

- η κατοχή και ισχύς πιστοποιητικών υγείας των εργαζομένων,

- η συστηματική τήρηση κανόνων ατομικής καθαριότητας,

- η ορθή χρήση ενδεδειγμένων μέσων ατομικής προστασίας,

- η αποφυγή πρακτικών που δύνανται να οδηγήσουν σε επιμόλυνση τροφίμων.

β) Καθαρισμός – Απολύμανση – Εξυγίανση

Οι υγειονομικοί επιθεωρητές πρέπει να ελέγχουν την ύπαρξη και εφαρμογή τεκμηριωμένων διαδικασιών καθαρισμού και απολύμανσης, με τήρηση αρχείων, καθορισμό υπευθύνων και χρήση εγκεκριμένων σκευασμάτων.

γ) Συνθήκες αερισμού και υγιεινής περιβάλλοντος

Πρέπει να ελέγχεται η επάρκεια φυσικού ή μηχανικού αερισμού σε όλους τους χώρους παραγωγής, αποθήκευσης και διάθεσης, ιδίως σε περιβάλλοντα αυξημένης θερμικής επιβάρυνσης λόγω εντατικοποίησης της παραγωγής κατά την πασχαλινή περίοδο.

δ) Ορθή Υγιεινή Πρακτική και Συστήματα Αυτοελέγχου

Πρέπει να επιβεβαιώνεται η ουσιαστική και όχι τυπική εφαρμογή των Κανόνων Ορθής Υγιεινής Πρακτικής και των συστημάτων αυτοελέγχου (HACCP), όταν απαιτείται, σε όλα τα στάδια της παραγωγικής και εμπορικής αλυσίδας, ήτοι:

- παραλαβή πρώτων υλών,

- επεξεργασία και μεταποίηση,

- συσκευασία,

- αποθήκευση,

- μεταφορά,

- διακίνηση και τελική διάθεση στον καταναλωτή.

Ψηφιακές Πλατφόρμες και Νέες Μορφές Δραστηριότητας Δεδομένης της ραγδαίας ανάπτυξης επιχειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος που δραστηριοποιούνται μέσω τηλεφωνικών ή διαδικτυακών πλατφορμών, οι Υγειονομικές Υπηρεσίες οφείλουν να προσαρμόζουν τον ελεγκτικό σχεδιασμό τους στις σύγχρονες αυτές μορφές εμπορικής λειτουργίας.

Οι έλεγχοι σε επιχειρήσεις μαζικής εστίασης που λειτουργούν μέσω ψηφιακών εφαρμογών εστιάζουν ιδίως:

- στη νομιμότητα ίδρυσης και λειτουργίας,

- στην επάρκεια και καταλληλότητα των χώρων παρασκευής,

- στην πληρότητα και συντήρηση του εξοπλισμού,

- στην ουσιαστική εφαρμογή των κανόνων υγιεινής και ασφάλειας τροφίμων.

Η διαδικτυακή προβολή ή εμπορική δραστηριότητα δεν απαλλάσσει από καμία εκ των προβλεπόμενων υγειονομικών υποχρεώσεων. Διακίνηση Γευμάτων και Μεταφορικά Μέσα

Ενόψει της αυξημένης διανομής γευμάτων κατά την πασχαλινή περίοδο, ο υγειονομικός έλεγχος επεκτείνεται σε όλη την αλυσίδα μεταφοράς.

Ειδικότερα ελέγχονται:

- οι θερμοκρασίες συντήρησης και μεταφοράς,

- η καθαριότητα και υγειονομική κατάσταση των μεταφορικών μέσων,

- η αδιάλειπτη τήρηση της ψυκτικής αλυσίδας, όπου απαιτείται.

Αυξημένα Αποθέματα Πρώτων Υλών

Λόγω της συσσώρευσης αποθεμάτων πριν και κατά τη διάρκεια του Πάσχα, οι ελεγκτικές αρχές οφείλουν να εξετάζουν:

- την καταλληλότητα και τη διάρκεια ζωής των πρώτων υλών,

- την ορθή αποθήκευση (θερμοκρασία, υγρασία, διαχωρισμός κατηγοριών),

- την αποτροπή διασταυρούμενων επιμολύνσεων,

- την πλήρη εφαρμογή των κανόνων ιχνηλασιμότητας.

Ιδιαίτερη προσοχή δίδεται σε αποθήκες με αυξημένο όγκο ζωικών προϊόντων και ευαλλοίωτων ειδών.

Δ. Διαδικαστικό Πλαίσιο Διενέργειας Υγειονομικών Ελέγχων κατά την Πασχαλινή Περίοδο

Για την αποτελεσματική άσκηση των ελεγκτικών αρμοδιοτήτων κατά την πασχαλινή περίοδο, τα αρμόδια ελεγκτικά κλιμάκια οφείλουν να ενεργούν με αυξημένη επιμέλεια, τεκμηρίωση και κανονιστική συνέπεια.

Ειδικότερα:

 Υποχρεούνται να χρησιμοποιούν τα εγκεκριμένα και ισχύοντα Προτυποποιημένα Φύλλα Ελέγχου, σύμφωνα με το εφαρμοστέο κανονιστικό πλαίσιο, διασφαλίζοντας την πλήρη και ακριβή καταγραφή των διαπιστώσεων.

 Οφείλουν να επιδεικνύουν αυξημένη αυστηρότητα ως προς την τήρηση των όρων και προϋποθέσεων ίδρυσης και λειτουργίας των επιχειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος.

 Εστιάζουν ιδιαιτέρως στα ευαλλοίωτα τρόφιμα, και ιδίως σε όσα διακινούνται σε συνθήκες αυξημένων θερμοκρασιών ή έντονης εμπορικής κινητικότητας, προς αποτροπή περιστατικών τροφιμογενών λοιμώξεων.

 Προβαίνουν σε δειγματοληψίες τροφίμων και ποτών για εργαστηριακό και μικροβιολογικό έλεγχο, κάθε φορά που προκύπτουν ενδείξεις μη συμμόρφωσης ή αυξημένου κινδύνου.

Η ελεγκτική δραστηριότητα κατά την πασχαλινή περίοδο πρέπει να είναι προληπτική, στοχευμένη και πλήρως τεκμηριωμένη, με έμφαση σε δραστηριότητες αυξημένης επικινδυνότητας.

Ε. Αρχές Άσκησης Ελεγκτικού Έργου

Ο υγειονομικός έλεγχος ασκείται με διοικητική αμεροληψία, αντικειμενικότητα και επαγγελματισμό, σε κλίμα θεσμικής συνεργασίας με τους ελεγχόμενους φορείς, χωρίς καμία έκπτωση στην αυστηρή εφαρμογή της ισχύουσας υγειονομικής νομοθεσίας.

Σε κάθε περίπτωση διαπίστωσης παραβάσεων που δύνανται να θέσουν σε κίνδυνο τη Δημόσια Υγεία, επιβάλλονται άμεσα και χωρίς καθυστέρηση οι προβλεπόμενες διοικητικές κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένων, όπου απαιτείται, μέτρων αναστολής ή απαγόρευσης λειτουργίας, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.

Η ενημέρωση επαγγελματιών και πολιτών πραγματοποιείται με σαφήνεια και θεσμική πληρότητα, επισημαίνοντας ότι οι έλεγχοι αποσκοπούν αποκλειστικά στην πρόληψη κινδύνων, στην προστασία του καταναλωτή και στη διασφάλιση της Δημόσιας Υγείας κατά την πασχαλινή περίοδο.

Η δράση των Υγειονομικών Υπηρεσιών εντάσσεται σε συνολικό πλαίσιο πρόληψης, διασφάλισης υψηλού επιπέδου υγειονομικής προστασίας και ενίσχυσης της εμπιστοσύνης των πολιτών. Στο πεδίο των ελέγχων περιλαμβάνεται υποχρεωτικώς και η πιστή εφαρμογή της ισχύουσας αντικαπνιστικής νομοθεσίας στους χώρους αρμοδιότητας των Υγειονομικών Υπηρεσιών.

Οι ανωτέρω έλεγχοι διενεργούνται με τεκμηριωμένη καταγραφή στα προβλεπόμενα φύλλα ελέγχου και, σε περίπτωση διαπίστωσης παραβάσεων ή υπόνοιας ακαταλληλότητας, λαμβάνονται άμεσα τα προβλεπόμενα διοικητικά μέτρα και επιβάλλονται οι νόμιμες κυρώσεις, με γνώμονα την πρόληψη κινδύνου για τη Δημόσια Υγεία.

ΣΤ. Περιφέρειες – Διοικητική Υποστήριξη Ελεγκτικού Έργου

Οι Περιφερειάρχες της Χώρας, ως αποδέκτες της παρούσας, παρακαλούνται να μεριμνήσουν άμεσα για την πλήρη διοικητική, οργανωτική και οικονομική υποστήριξη των Υγειονομικών Υπηρεσιών των Περιφερειακών Ενοτήτων, προκειμένου να διασφαλισθεί η απρόσκοπτη και εντατικοποιημένη άσκηση των ελέγχων κατά την πασχαλινή περίοδο.

Ειδικότερα:

- η εξασφάλιση των αναγκαίων πιστώσεων για την κάλυψη οδοιπορικών εξόδων,

- η πρόβλεψη και έγκριση υπερωριακής, εξαιρέσιμης και νυχτερινής απασχόλησης, όπου επιχειρησιακά επιβάλλεται,

- η διάθεση κατάλληλων μεταφορικών μέσων και υλικοτεχνικής υποδομής,

- η ενίσχυση του ελεγκτικού έργου με κάθε πρόσφορο διοικητικό μέτρο.

Οι σχετικές δαπάνες βαρύνουν τους προϋπολογισμούς των οικείων Περιφερειών και καλύπτονται σύμφωνα με τις κείμενες δημοσιονομικές και διοικητικές διατάξεις.

Περαιτέρω, οι Περιφέρειες παρακαλούνται να διασφαλίσουν τον αναγκαίο συντονισμό μεταξύ των συναρμόδιων υπηρεσιών (υγειονομικών, κτηνιατρικών, εμπορικών, δημοτικών αρχών κ.λπ.), ώστε να επιτυγχάνεται άμεση, συνεκτική και αποτελεσματική διαχείριση ζητημάτων που ανακύπτουν κατά την πασχαλινή περίοδο και ενδέχεται να επηρεάσουν τη Δημόσια Υγεία και την Υγιεινή του Περιβάλλοντος.

Η παρούσα εγκύκλιος κοινοποιείται με υποχρέωση ενυπόγραφης γνώσης σε όλους τους υπηρετούντες Υγειονομικούς υπαλλήλους των οικείων Υπηρεσιών.

ΑΔΑ: ΨΠ5Φ465ΦΥΟ-ΦΑ6

Aθήνα 4/3/2026

Η ΑΝ. ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΥΓΕΙΑΣ
ΕΙΡΗΝΗ ΑΓΑΠΗΔΑΚΗ